Rondo (muzyka)

Rondo (fr. rondeau - forma muzyczna z powracającym refrenem i kupletami.Po raz pierwszy rondo wymienia Johannes de Grocheo w swym traktacie De arte musicae (ok. 1300). Była to ludowa forma taneczno-wokalna znana we Francji. Stałe fragmenty (refren) przeplatane były zmiennymi kupletami. W praktyce polegało to na gromadnym tańcu i śpiewie wielu par rondo właściwe), po czym na czoło wysuwała się jedna para tańcząc solowo i śpiewając przyśpiewki (kuplet) Rondo starofrancuskie jako samodzielną formę instrumentalną upowszechnili w XVII w. de Chambonnieres, d'Anglebert, Couperin i Rameau. Miało ono w tym okresie prostą i symetryczną budowę oraz bogatą ornamentację i figurację. Ta forma ronda była mocno związana z klawesynem jako instrumentem szczególnie odpowiednim. Pierwsze ronda miały strukturę podobną do pieśni trzyczęściowej: refren - kuplet - refren (A B A).Do większych utworów weszło jako końcowa część sonaty, koncertu lub symfonii. Miało strukturę A B A C A + coda. Rondo klasyczne znane z utworów Haydna i Mozarta miało bardziej zróżnicowany refren od kupletów. Rozbudowało się u klasyków i przyjęło "wielką formę ronda A B A C A B A. Forma ta dość często krzyżuje się z formą sonatową - grupa obejmująca pierwsze 2 pokazy refrenu i kuplet B stanowi ekspozycję, kuplet C jest przetworzeniem, zaś końcowa grupa A B A - repryzą Ronda romantyczne wykorzystywały styl brillant oraz motywy ludowe. Ronda komponowali w XIX wieku Hummel, Weber, Chopin, Mendelssohn. Ten ostatni skomponował m.in. Rondo Capriccioso.W XX wieku rondo można znaleźć w twórczości kompozytorów klasycyzujących: Poulenca, Hindemitha. Uległo ono w stosunku do poprzedników uproszczeniu formy. Czasem przybierało formę ronda koncertującego.

GotLink.pl